Blik in beweging

Deze opdracht is een alternatief voor deel 2 van Hier brandt de lamp! (Word elektrisch inspecteur – Opdracht 1A Zelf elektriciteit maken)

Doelstelling

Door deze opdracht verwerven de leerlingen het inzicht dat

  • wrijving (beweging) elektriciteit kan opwekken
  • elektriciteit gewoon voorkomt in de natuur
  • elektrisch geladen voorwerpen een kracht uitoefenen op de omgeving.

Dit hebt u nodig

  • een ballon
  • leeg blikje frisdrank (bij voorkeur 25 cl)

De opdracht zelf

Deel 1

  1. leg het blikje op zijn kant op een gladde tafel
  2. laat een leerling de ballon opblazen
  3. knoop de ballon dicht
  4. leg de ballon op enkele centimeters van het blikje

--> Wat gebeurt er?

Deel 2

  1. wrijf nu de ballon over iemands haar of trui
  2. leg de ballon nu opnieuw op enkele centimeters van het blikje

--> Wat gebeurt er?

Deel 3

  1. laat een leerling de ballon langzaam verplaatsen

--> Wat gebeurt er?

Deel 4

  1. neem de ballon van de tafel
  2. leg de ballon op een twintigtal centimeter van het blikje

--> Wat gebeurt er?

Deel 5

  1. breng de ballon geleidelijk weer dichter bij het blikje

--> Wat gebeurt er?

Antwoorden en verklaring

Deel 1

Er gebeurt helemaal niets.

Deel 2

Het blikje rolt naar de ballon.

Door de wrijving is de ballon elektrisch geladen. We hebben het over elektrostatische lading. Door deze lading ontstaat er aantrekkingskracht tussen de ballon en het blikje. Het blikje is het lichtst en zal daarom in de richting van de ballon rollen.

Deel 3

Het blikje volgt de ballon.

Zolang de ballon geladen is, blijft de aantrekkingskracht spelen.

Deel 4

Het blikje blijft ter plaatse.

De aantrekkingskracht valt weg als de afstand tussen de twee voorwerpen te groot is.

Deel 5

Zodra de afstand voldoende klein is, rolt het blikje weer naar de ballon.

De aantrekkingskracht kan weer beginnen te spelen als de afstand tussen de voorwerpen kleiner wordt.

Opmerking

Het kan nodig zijn om de ballon tussendoor opnieuw elektrisch te laden (via wrijving over een trui bijvoorbeeld).

Tip

Om de leerlingen een idee te geven hoelang de ballon elektrisch geladen blijft, kunt u een (stevig) geladen ballon omhoog gooien tegen het plafond. Zolang de ballon geladen is, blijft hij hangen. Als de ballon weer naar beneden komt, is de lading grotendeels weg.